Tüm Haberler

Heyamol 1 Türküsünün Hikayesi

İçinde raks unsuru bulunmayan, ya da az bulunan, fakat vokal müzik eşliğinde oynanan oyunlardan ilginç bir örnek de, Zonguldak – Filyos – İnebolu dolaylarında düğün, bayram ve şenliklerde delikanlıların oynadıkları Heyamol (Çardak) oyunudur. Bu oyun, halka halinde oynanan bir çeşit omuz halayı manzarası gösterir.

Oyuncular üst üste omuzlara çıkarak bir halka teşkil ederler.

Ortada birisi solo olarak oyuna ait deyişi serbest ölçülü bir ahenkle ve yüksek sesle söyler (notası verilmiştir). Buna bütün oyuncular koro halinde karşılık verirler ve türkünün ahengine uygun hareketler yaparak sağa sola dönerler.

Bu oyun, Karadeniz kıyılarında, özellikle bir gemi suya indirilirken, ırgat ırıp çekerken, ya da ağır gemi malzemesi dağdan indirilirken çalışmaları teşvik etmek ve güç birliğini sağlamak için de yapılırmış. Bazı yerlerde balıkla dolan ağları şevkle çekerken de deyişi söylenir, sonra da oyunu yapılırmış. Sallim saymak da denilen bu adette deyişler şöyledir:

Solo: Bismillahi başlayalım

Koro: Helessa yelessa

Solo: Ayva, turunç taşlayalım

Koro: Helessa yelessa

Solo: Biz bu işi nişleyelim

Koro: Helessa yelessa

Hep birden: Heyamola yessa, yessa hooop

Mola heyamo
Yamo heyamo

Mola heyamo
Yamo heyamo


Eskiden Sinop ve Gerze dolaylarında Ramazan geceleri bir tulumba, ya da tam donanmış küçük bir gemiyi, renkli kağıt kordelalarla süsler, 5 – 10 kişi çekerek kapı kapı dolaştırır, türküsünü söyleyerek bahşiş toplarlarmış. Bunlara “Helesacılar”, çağırdıkları türküye de “Sellim saymak” denirmiş.

Bu adet, bugün çocuk folkloru halinde yaşatılmaktadır. Çocuklar oyuncak gemilerle bu işi yapmaktadırlar.

Bu adetin eskiden Tarhala – Soma taraflarında da yapıldığı, iki kat halinde oyunun oynandığı ve adına “Çardak”, ya da “Gemi oyunu” denildiği söylenmektedir. “Geminin kazanı yok. İçinde düzeni yok” diye başlayan deyişi vardır. Bu oyunun Safranbolu kadın düğünlerinde “Kaynana hoplatması” denilen bir değişik şekline “Heloosa” da denilmektedir.

Çankırı, Kütahya ve bir kısım Karadeniz kıyı bölgelerinde “Helise, Sallim yesağ, Heyamo” gibi adlarla oynandığını gördük.

Atatürk’e ait tarihi bir anı vardır. 1925’te Atatürk, İnebolu’yu ziyaretinde belediye başkanının evinde yemek yerken, uzaktan Heyamol çeken ekibin sesi gelir.

Ekip evin bulunduğu yere doğru iki kat halka halinde yaklaşır. Atatürk balkona çıkarak oyunu büyük bir ilgiyle seyreder. Hatta aşağı inerek aralarına girer ve oyuna katılır. İnebolulular bu tarihi anıyı büyük bir heyecanla muhafaza etmektedirler.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Reklamlarla Destek Ol!